Robert Rumas

ur. 1966 Kielce

Artysta, kurator, aktywista, animator kultury, projektant przestrzeni wystawienniczych, zainteresowany problematyką społeczeństwa jako obiektu manipulacji w kontekście pojęć dotyczących ekonomii, religii, narodu czy rasy. Od początku swojej twórczości wyraźnie poddaje krytyce polski katolicyzm, jego powierzchowność i obłudę. W wielu wypadkach język artystyczny tego artysty oparty jest na kiczu, który łączy z symboliką „narodową”. Religia jest tu jedynie elementem skomplikowanej struktury, równie ważnym, co ekonomia, polityka czy dysfunkcje społeczne. Innym wątkiem twórczości i poszukiwań Rumasa jest eksploracja i projektowanie alternatywnych modeli społecznych. Odważne gesty, które podejmuje, polegają często na kreowaniu tymczasowych przestrzeni indywidualnej wolności, w czym przejawia się anarchistyczny rys jego działań. Krytyka współczesnych społeczeństw przejawia się tutaj poprzez ujawnienie możliwości ustanowienia utopijnych struktur lub indywidualnej nienormatywnej praktyki. Jak sam mówi: „…moja sztuka to przesuwanie akcentów i znaczeń, moja sztuka to tworzenie kontekstów, które są zamachem na rzeczywistość postrzeganą jednostronnie”. Ze względu na chęć ucieczki przed dominującymi dyskursami jego prace często przyjmują efemeryczny kształt.

Interdyscyplinarna twórczość Roberta Rumasa jest wielowątkowa, w wielu wypadkach oparta na konkretnym kontekście historycznym, społecznym, politycznym czy kulturowym. Od ponad dekady dokonuje on interwencji w społeczną tkankę miejską rozszerzając tym samym zakres swoich poszukiwań, anektując skomplikowaną, potraktowaną holistycznie, przestrzeń miejską.

„Rumas chce prześwietlić porządek społeczny kraju – ukazuje stereotypowe reakcje, eksponuje luki, wydobywa na wierzch smutek i bezradność, dotyka sedna zbiorowego gniewu i agresji.”

W Polsce prezentował swoje prace min w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowym w Warszawie. Poza krajem brał udział w wielu ważnych wystawach min w Kunst- und Ausstellungshale w Bonn, Moderna Musset w Stockholmie, Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie, Kunsthalle w Wiedniu Berlinie i Hamburgu.

Równolegle do twórczości artystycznej od 2004 roku zajmuje się organizacją przestrzeni i scenografią w spektaklach multimedialnych i teatralnych. Współpracuje z Teatrami i Operą we Wrocławiu z Teatrem Starym w Krakowie, Teatrem Wybrzeże w Gdańsku oraz Operą i Teatrem Narodowym w Warszawie

Edukacja

Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Gdańsku, 1987-91 (obecnie Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
Współpraca z pracownią prof. Witosława Czerwonki 1987-91

Stypendia i nagrody

Fundacja Batorego, Warszawa, 1993
Fundacja Kultury, Warszawa, 1999
Pollock-Krasner Foundation, New York, 1998
Stypendium Miasta Gdańska, 2001
Fundacja Kultury, Warszawa, 2002
Stypendium Marszałka Województwa Pomorskiego, Gdańsk, 2003
Stypendium Ministerstwa Kultury, 2003
Nominacja do Paszportu tygodnika „Polityka” (2002, 2003)
Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki, 2003
Stypendium Samorządu Województwa Pomorskiego, 2006
Stypendium Ministerstwa Kultury, 2006

Działalność kuratorska

Galeria Wyspa, Gdańsk, 1988-90
Państwowa Galeria Sztuki, Sopot, 1993-95
Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa, 1995
Nadbałtyckie Centrum Kultury, Gdańsk, 1996-2001
Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia” 2001-2006
Centrum Sztuki współczesnej „Znaki czasu”, Toruń 2009

Wystawy indywidualne

„Wątki”, Państwowa Galeria Sztuki - Sopot, 1993
„Gesty”, Galeria Zderzak - Kraków, 1993
„Ltd”, Zachęta, Warszawa, 1998
„Manewry miejskie”, Galeria Zderzak, Kraków, 1998
„Calendar”, The Polish Institute, Leipzig, 2001
„Plain Air”, Kunsthalle, Wiedeń, 2002
„Recycling”, Galeria dla…, Toruń, 2006

Wystawy zbiorowe

„Perseweracja Mistyczna i Róża”, PGS Sopot, 1992
„Europa, Europa”, Kunst- und Ausstellungshalle, Bonn, 1994
„New I´s for new Years”, Künstlerhaus Bethanien, Berlin, 1995
„Antyciała”, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, 1995
„Monument”, Soros Centre, Riga, 1995
„Kiev Art Meeting”, Kiev, 1995
„Container 96”, Copenhagen, 1996
„Kolekcja 3”, Zachęta, Warszawa, 1998
„The Handle”, Muzeum Sztuki w Łodzi, 1999
„Public Relations”, CSW Łaźnia w Gdańsku, 1999
„Touch”, USM Art Galleries, University of Southern Maine, Portland, 2000
„Drogi do wolności”, Stocznia Gdańska, 2000
„Negocjatorzy sztuki”, CSW Łaźnia w Gdańsku, 2000
„After the Wall”, Moderna Musset, Stockholm 1999
Ludwig Museum, Museum of Contemporary Art, Budapest 2000
Museum Hamburger Bahnhof, Berlin, 2000
„Postindustrial sorrow”, Kunstverein Wiesbaden, 2000
„On freedom - Polish art after 1989”, Kunsthalle Baden-Baden, National Gallery, Warsaw, 2001
„Marta Deskur & Robert Rumas”, Gallery 400, University of Illinois, 2001
„In between - Art from Poland 1945-2000”, Chicago Cultural Centre, 2001
„Granice”, projekt NCK w Gdańsku, 2001
„Irreligion - Morphology of the non-sacred in 20th century Polish Art”, Museum Atelier 340, Bruxelles 2001
„Łódź/ Boot”, Galeria Manhattan, Łódź, 2002
„Mare Balticum”, National Museum Copenhagen, 2002
„Sposób na życie”, CSW Łaźnia w Gdańsku, 2002
„Pod flagą biało czerwoną”, National Museum, Tallin, CAC Wilno, 2004, Państwowe Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie 2004
„Re:Location 1-7 Shake”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2004
„Meeting point festiwal / prawie nic”, Galeria Kronika, Bytom, 2004
„Signal box / nastawnia”, BWA Katowice, 2004
„Warszawa - Moskwa 1900-2000”, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, 2004
„Za czerwonym horyzontem”, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2004, Państwowe Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie 2005
„Miłość i Demokracja”, Stary Browar, ART Poznań, 2005
„Art Position”, Wiedeń, 2005
„Metropolis”, Muzeum Narodowe w Szczecinie, 2005
„Ogląd rzeczy”, Ostdeutsche Galerie, Regensburg, 2005
„Futuryzm miast przemysłowych” - 100 lat Wolfsburga / Nowej Huty, Kunstverein Wolfsburg, 2005, Nowa Huta 2006
„Miłość i demokracja”, CSW Łaźnia w Gdańsku, 2006
„W Polsce, czyli gdzie” CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2006
„GK collection #1”, Stary Browar, Poznań, 2007
„Antyfotografie”, Galeria Miejska Arsenał, Poznań, 2007
„Pamięć tej chwili z odległości lat, które miną”, d. Fabryka Schindlera, Kraków, 2007
„Gesty nieskończoności”, Minoriten Galerien Graz, 2007
„Passengers”, Międzynarodowy Festiwal Sztuki, Fundacja Sztuki Współczesnej In Situ, Warszawa, 2007
„Zatrute źródło” - Współczesna sztuka polska w pejzażu poromantycznym, Łotewskie Narodowe Muzeum sztuki, Ryga, 2007
„Bifurkacje”, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
„Kolekcja XX i XXI wieku” MS2, Muzeum Sztuki w Łodzi, 2008
„Lucim żyje”, Centrum Sztuki współczesnej „Znaki Czasu”, Toruń 2009
„Poszliśmy do Croatan”, Centrum Sztuki współczesnej „Znaki Czasu”, Toruń 2009
„Zniknij nad Wisłą”, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa, 2009
„Najprawdziwsze historie miłosne. Alegorie miłości we współczesnej sztuce polskiej”, Muzeum Okręgowe, Bydgoszcz, 2009
„Pejzaż Polski”, Muzeum Sztuki Współczesnej, Mińsk, Białoruś, 2009

Bibliografia:

Jerzy Truszkowski, „Idea zanurzona w cieczy. Szkic o twórczości Roberta Rumasa”, Wątki (katalog), Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, ss. 4-8, 1993
Bożena Czubak, Wątki (katalog), Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, ss. 14-17, 1993
Matgorzata Mach, „Gesty”, Siedem przestrzeni (katalog), Galeria Zderzak, Kraków, ss.63-64, 1994
Piotr Rypson, Ewa Gorzałek, Nowe spojrzenie na nowe czasy - sztuka polska lat 90, Katalog, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa 1995
„Nie mam na celu zbawienia świata” wywiad Ryszarda Ziarkiewicza z Robertem Rumasem, „Magazyn Sztuki” nr 6-7/1995
Malgorzata Lisiewicz: „A counter - moment of the past”, Poster, „Magazyn Sztuki” no 6-7, 1995
Piotr Piotrkowski, „Art versus history, history versus art”, Art from Poland 1945-1996, Galeria sztuki Współczesnej Zachęta, pp. 209-230, 1997
Piotr Piotrkowski, Znaczenia Modernizmu. W stronę historii sztuki polskiej po 1945 roku, rozdz. 6 Kontury alternatywy cz. III „Sztuka w obliczu starych i nowych zagrożeń” s.236-239. Rebis, Poznań 1999
Bożena Czubak, After the Wall, Catalogue Moderna Musset, Stockholm, 1999
Pawel Leszkowicz, „Sztuka i płeć”, „Magazyn Sztuki” nr 2/1999
Łukasz Gorczyca, „Robert Rumas - odpowiedzialny prowokator”, „Machina” no 12, 2000, ss. 98-99
Ewa Mikina, „Face Interface”, Negocjatorzy Sztuki (katalog), CSW Łaźnia, Gdańsk, 2000
Bożena Czubak, „Wobec rzeczywistości”, Negocjatorzy sztuki (katalog), CSW Łaźnia, Gdańsk, 2000
Piotr Piotrkowski, „Sztuka według polityki”, Negocjatorzy sztuki (katalog), CSW Łaźnia, Gdańsk, 2000
Anda Rottenberg „Postindustrialny smutek”, Post-Industrial Sorrow (katalog) - Kunstverein Wiesbaden e.V ss. 25, Wiesbaden, 2000
Malgorzata Lisiewicz, Granice (katalog), NCK Gdańsk, 2001
Zofia Watrak, Wybory i przemilczenia. Od Szkoły Sopockiej do Nowej Szkoły Gdańskiej, Gdańsk, 2001
Beata Maciejewska, „Manewry Uliczne”, „Przekrój” nr 40/2946, 2001
Paweł Leszkowicz, Tomasz Kitliński, „Płeć, religia, sztuka. O sztuce Roberta Rumasa”, Gender-Kultura-Społeczeństwo, Rabid, Kraków, ss. 117-130, 2002
Marie-Luise von Plessen, Mare Balticum (Catalogue), The National Museum of Denmark, 2002
Goschka Gawlik, „Are You The Nazi?”, www.raster.art.pl, 2002
Sebastian Cichocki, „Badacze, kolekcjonerzy i (długo)dystansowcy”, Pod flagą biało - czerwoną (katalog), Narodowa Galeria Sztuki Zachęta, ss. 36-39, Warszawa, 2004
Magda Kardasz, „Polska gola!”, Pod flagą biało - czerwoną (katalog), Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, ss. 20-24, Warszawa, 2004
Sebastian Cichocki „Od miejskiej partyzantki do usług społecznych. O twórczości Robert Rumasa” CD Katalog , Magazyn Sztuki, ss. 101, nr 29, 2004
Adam Budak, Sebastian Cichocki „Re:Location 1-7 Shake”, (Katalog) Casino Luxembourg, ss. 104-105, 2004
Aneta Szyłak „Dziesięć lat zamieszania. Sztuka polska 1993-2003”, Sebastian Cichocki „Śmierć i zmartwychwstanie: uwagi o nurcie krytycznym w najnowszej sztuce polskiej” - Tożsamość dziś. Wspołczesna sztuka polska, Muzeum Narodowe w Szczecinie, ss. 14-15, 32-34, 2004
Magdalena Ujma, „Co martwi krytyka sztuki?”, www.bunkier.com.pl
Ewa Gorządek, „Rosyjsko Polski Dialog”, Stach Szabłowski, „Krajobraz za czerwonym horyzontem” - Za czerwonym horyzontem (katalog), CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2004
Piotr Piotrkowski, „Polska sztuka między totalitaryzmem a demokracją”, „Warszawa - Moskwa 1900-2000” (katalog), Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, ss. 96-97, 2004
Paweł Leszkowicz „Miłość i Demokracja” (katalog), ART Poznań, 2005
Sebastian Cichocki, „Z nieistniejącego słownika historii sztuki krytycznej. Hasła wybrane”, (katalog) „Ogląd rzeczy”, Ostdeutsche Galerie, Regensburg, ss 36, 42, 46, 50, 2005
Jacek Zydorowicz, „Artystyczny wirus” - polska sztuka krytyczna wobec przemian kultury po 1989 roku, Instytut im. Adama Mickiewicza, Warszawa 2005, ss. 12,13, 167 - 181, 192, 211, 242
Anda Rottenberg, „Sztuka w Polsce 1945 - 2005”, Stentor, Warszawa 2005, ss. 335, 336, 363, 42
Bożena Czubak, „W Polsce czyli gdzie?”, (katalog), CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, 2006, ss. 68
Iza Kowalczyk „Niebezpieczne zwiazki sztuki z religią”, Arteon nr 9, 2006, ss. 16 -19
Paweł Leszkowicz, „GK collection # 1” (katalog), Stary Browar, Poznań, 2007, ss. 156, 157
Sławek Mgala, Eduardo Davel, Jean-Pierre Dupuis and Jean-François Chanlat; „Gestion en contexte interculturel”, PUL and TÉLUQ, Québec, 2007, ss. 9,10
Adam Mazur, „Antyfotografie", (katalog), Galeria Miejska Arsenał, Poznań, 2007, ss. 29,30
Martin Kaltwasser, Ewa Majewska, Kuba Szreter, „Futuryzm Miast Przemysłowych" (katalog), Korporacja Ha!art, Kraków, 2007
„Nie przywiązuje się do czerwieni i czerni", wywiad Daniela Muzyczuka z Robertem Rumasem, Le Monde Diplomatique, nr7 (17) 2007, ss 18,19
Daniel Muzyczuk „Uwaga! Marginalia!", http://teksty.bunkier.art.pl/ w nr 2/2007
„Tak naprawdę żadnych Madonn nigdy w mojej twórczości nie było.” Sztuka jako blasfemiczna analiza społeczeństwa. Z Robertem Rumasem rozmawiają Johannes Rauchenberger i Alois Kölbl, Kunst und Kirche nr 3/2007, Graz / Artmix 17 (7) http://www.obieg.pl/artmix/artmix_list.
Ewa Gorządek, „Nowe Zjawiska w sztuce Polskiej po 2000” CSW Zamek Ujazdowski, 2007, ss 298, Magdalena Ujma „Ani rewolucja ani konsumpcja" ss. 48.
Agnieszka Okrzeja, „Zatrute źródło” - Współczesna sztuka polska w pejzażu poromantycznym, (katalog), Muzeum Narodowe w Szczecinie, 2007, ss. 94-97
Alexander Woell and Haral Wydra, „Democracy and Myth in Russia and Eastern Europe”, Routledge, Londyn, 2007, ss. 150-2